
- ۱. اگر Major Revision گرفتهاید، ابتدا این ۵ کار را انجام دهید
- ۲. Major Revision چیست؟
- ۵. چرا یک مقاله Major Revision میگیرد؟
- ۶. بعد از دریافت Major Revision اولین کار چیست؟
- ۷. کامنتهای داوران در Major Revision چگونه تحلیل میشوند؟
- ۹. مراحل تحلیل و پاسخ به کامنت داور
- ۱۴. پاسخ به داوران در Major Revision چگونه نوشته میشود؟
- ۱۵. قالب عملی برای پاسخ به Reviewer Comment
- ۱۶. اگر با نظر داور موافق نباشیم چه کنیم؟
- ۱۷. Revised Manuscript و Response to Reviewers باید چگونه هماهنگ باشند؟
- ۱۸. اشتباهات رایج در Major Revision
- ۱۹. قبل از Resubmission چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
- ۲۰. چه زمانی Major Revision به بررسی تخصصی بیشتری نیاز دارد؟
- ۲۱. Major Revision دریافت کردهاید؟
- ۲۲. سوالات متداول درباره Major Revision
دریافت تصمیم Major Revision معمولاً یکی از حساسترین مراحل فرایند داوری مقاله است. مقاله هنوز رد نشده، اما داوران یا سردبیر معتقدند قبل از تصمیمگیری نهایی، اصلاحات مهمی باید انجام شود.
در این مرحله ممکن است با چندین کامنت درباره روش تحقیق، تحلیل آماری، نتایج، Discussion، نوآوری، منابع یا ساختار مقاله روبهرو شوید. مسئله فقط پاسخدادن به کامنتها نیست؛ هر پاسخ باید با تغییر واقعی در Manuscript هماهنگ باشد و در نهایت مجموعهای منسجم از Revised Manuscript و Response to Reviewers برای ارسال مجدد آماده شود.
در این راهنما، مسیر Major Revision را از خواندن Decision Letter تا تحلیل کامنتها، اصلاح مقاله، تنظیم پاسخ به داوران و آمادهسازی فایلهای نهایی برای Resubmission مرحلهبهمرحله بررسی میکنیم.
اگر Major Revision گرفتهاید، ابتدا این ۵ کار را انجام دهید
- Decision Letter و تمام Reviewer Comments را یکجا ذخیره کنید.
- Deadline ارسال نسخه اصلاحشده را بررسی کنید.
- کامنتها را بر اساس نوع و میزان اهمیت دستهبندی کنید.
- مشخص کنید هر Comment چه تغییری در Manuscript ایجاد میکند.
- ابتدا اصلاحات مقاله را انجام دهید و سپس Response to Reviewers را با نسخه اصلاحشده هماهنگ کنید.
در ادامه، هر یک از این مراحل را با جزئیات بررسی میکنیم.
Major Revision چیست؟
Major Revision به این معنی است که مقاله برای ادامه فرایند بررسی نیازمند اصلاحات قابلتوجه است. شدت و ماهیت این اصلاحات ممکن است از یک ژورنال به ژورنال دیگر متفاوت باشد و از بازنویسی بخشهایی از مقاله تا اصلاح روش، تحلیلهای تکمیلی یا پاسخگویی مفصل به نگرانیهای علمی داوران را شامل شود.
بنابراین Major Revision را نباید معادل پذیرش مقاله دانست، اما با Reject نیز یکسان نیست. ژورنال همچنان امکان بررسی نسخه اصلاحشده را باز گذاشته و از نویسندگان انتظار دارد به نگرانیهای مطرحشده بهصورت دقیق، مستند و قابلردیابی پاسخ دهند.
Major Revision با Reject چه تفاوتی دارد؟
در Reject، نسخه فعلی مقاله برای ادامه فرایند داوری پذیرفته نشده است. اما در Major Revision، ژورنال مسیر مشخصی برای اصلاح و ارسال مجدد مقاله ارائه میکند.
با این حال، Major Revision تضمینکننده پذیرش نهایی نیست. نسخه اصلاحشده ممکن است دوباره برای داوران ارسال شود و سردبیر یا Reviewerها همچنان درباره بعضی بخشها سؤال یا نگرانی داشته باشند.
آیا Major Revision یعنی شانس پذیرش مقاله بالاست؟
صرف دریافت Major Revision برای پیشبینی نتیجه نهایی کافی نیست. تصمیم بعدی به کیفیت اصلاحات، نحوه پاسخ به داوران، میزان برطرفشدن نگرانیهای علمی و ارزیابی مجدد ژورنال بستگی دارد.
بهجای تمرکز بر احتمال پذیرش، سؤال مهمتر این است:
آیا هر نگرانی داور بهدرستی فهمیده شده و پاسخ آن در خود مقاله نیز قابل مشاهده است؟
چرا یک مقاله Major Revision میگیرد؟
دلایل Major Revision بسیار متنوعاند. گاهی مسئله اصلی روششناسی یا تحلیل داده است؛ گاهی مقاله از نظر علمی قابلقبول است اما توضیح Contribution، Discussion یا ارتباط نتایج با ادبیات پژوهش کافی نیست.
کامنتهای Major Revision معمولاً میتوانند به یکی یا چند مورد زیر مربوط باشند:
- طراحی مطالعه یا Methodology
- تحلیل آماری یا محاسبات
- نحوه گزارش Results
- تفسیر نتایج در Discussion
- Novelty مقاله و Contribution
- ساختار یا شفافیت مقاله
- Figures و Tables
- منابع و پوشش Literature
- محدودیتهای پژوهش
- توضیح ناکافی درباره انتخاب روش یا مدل
برای مثال، داور ممکن است درباره انتخاب یک مدل آماری سؤال کند، توضیح بیشتری درباره نمونهگیری بخواهد، درخواست تحلیل تکمیلی بدهد یا معتقد باشد Discussion نتایج را بهاندازه کافی تفسیر نکرده است.
در بعضی موارد نیز چند کامنت ظاهراً مستقل در واقع به یک مشکل مرکزی مربوطاند. مثلاً نبود توضیح کافی درباره منطق روش میتواند هم در Methods، هم Results و هم Discussion اثر بگذارد.
به همین دلیل، پاسخدادن جداگانه و مکانیکی به هر Comment همیشه بهترین راه نیست. ابتدا باید ارتباط میان کامنتها مشخص شود.
بعد از دریافت Major Revision اولین کار چیست؟
قبل از شروع هرگونه اصلاح، سه فایل اصلی را کنار هم قرار دهید:
- Decision Letter
- Reviewer Comments
- آخرین نسخه Manuscript
سپس Deadline ژورنال را بررسی کنید و کامنتها را بر اساس ماهیت آنها دستهبندی کنید.
- تمام کامنتها و تصمیم سردبیر را یکجا جمع کنید.
- کامنتهای علمی، روششناختی، آماری، نگارشی و ساختاری را تفکیک کنید.
- مشخص کنید هر Comment روی کدام بخش Manuscript اثر میگذارد.
- کامنتهای وابسته به یکدیگر را شناسایی کنید.
- اصلاحات بنیادیتر را در اولویت قرار دهید.
- پس از اعمال اصلاحات، Response Letter را با نسخه جدید مقاله هماهنگ کنید.
- در پایان، تطابق کامل Response و Revised Manuscript را کنترل کنید.
شروع مستقیم با نوشتن پاسخها، بدون مشخصشدن اصلاحات واقعی مقاله، یکی از دلایل رایج ناهماهنگی میان Response Letter و Manuscript است.
کامنتهای داوران در Major Revision چگونه تحلیل میشوند؟
هر Reviewer Comment فقط یک جمله برای پاسخدادن نیست. مهم است مشخص شود داور دقیقاً چه نگرانی علمی یا منطقیای را مطرح کرده است.
| نوع کامنت | سؤال اصلی | اقدام احتمالی |
|---|---|---|
| Methodology | آیا منطق روش یا طراحی مطالعه کافی توضیح داده شده؟ | توضیح، اصلاح یا بازساخت بخش روش |
| Statistics | آیا تحلیل انتخابشده مناسب و قابل دفاع است؟ | بازبینی تحلیل، آزمون تکمیلی یا توجیه روش |
| Results | آیا نتایج واضح و سازگار گزارش شدهاند؟ | اصلاح گزارش، جدول، شکل یا تحلیل |
| Discussion | آیا نتایج بهدرستی تفسیر شدهاند؟ | بازنویسی یا توسعه Discussion |
| Novelty | آیا Contribution پژوهش بهاندازه کافی روشن است؟ | اصلاح Introduction، Discussion یا Contribution |
| Literature | آیا منابع کافی و مرتبطاند؟ | بررسی و تکمیل منابع معتبر |
| Clarification | آیا عبارتی مبهم یا ناقص است؟ | توضیح دقیقتر و اصلاح متن |
یک مثال ساده
Reviewer Comment:
The rationale for selecting the statistical model is not sufficiently explained.
صرف نوشتن «توضیح اضافه شد» پاسخ کافی نیست. ابتدا باید مشخص شود نگرانی داور درباره انتخاب خود مدل است یا فقط درباره نحوه توضیح منطق انتخاب آن. سپس بخش Statistical Analysis بازبینی میشود، منطق انتخاب مدل در Manuscript اصلاح میشود و Response به همان تغییر مشخص ارجاع میدهد.
مراحل تحلیل و پاسخ به کامنت داور
برای هر Reviewer Comment میتوان یک مسیر چهارمرحلهای روشن تعریف کرد:
- Comment را دقیق بخوانید.
- نگرانی اصلی داور را تفسیر کنید.
- تغییر موردنیاز در Manuscript را مشخص کنید.
- Response را بر اساس تغییر واقعی بنویسید.

۱. Comment را دقیق بخوانید
مشخص کنید داور چه چیزی نوشته است و آیا Comment شامل چند درخواست جداگانه است یا نه.
۲. نگرانی اصلی داور را تفسیر کنید
از خودتان بپرسید: داور واقعاً نسبت به چه چیزی قانع نشده است؟ گاهی یک Comment کوتاه نشاندهنده یک مشکل عمیقتر در منطق مقاله است.
۳. تغییر موردنیاز در Manuscript را مشخص کنید
تعیین کنید آیا پاسخ نیازمند توضیح بیشتر، بازنویسی، تحلیل جدید، جدول یا شکل جدید، منبع تکمیلی یا صرفاً Clarification است.
۴. Response را بر اساس تغییر واقعی بنویسید
پاسخ باید نشان دهد چه اقدامی انجام شده و محل آن در مقاله کجاست.
پاسخ به داوران در Major Revision چگونه نوشته میشود؟
یک Response مناسب باید به داور نشان دهد که Comment فهمیده شده، اقدام مشخصی انجام شده و محل تغییر نیز قابل ردیابی است.
The rationale for selecting the statistical model is not sufficiently explained.
We thank the reviewer for this important comment. The rationale for selecting the statistical model has been clarified based on the structure of the data and the objective of the analysis.
Additional explanation regarding the model-selection criteria and their relationship to the study design has been added to the Statistical Analysis subsection.
Methods → Statistical Analysis, Page X, Lines XX–XX.
اصل مهم این است که Response نباید ادعای تغییری را مطرح کند که در Manuscript وجود ندارد.
اگر درگیر Major Revision هستید و هماهنگکردن کامنتها، اصلاح مقاله و Response دشوار شده است، صفحه انجام ریوایز مقاله و پاسخ حرفهای به داوران فرایند این خدمت را دقیقتر توضیح میدهد.
قالب عملی برای پاسخ به Reviewer Comment
[متن کامنت داور]
Thank you for this important comment. We agree that [خلاصه نگرانی داور]. To address this concern, we have [توضیح اقدام انجامشده].
The relevant section has been revised to [شرح مختصر تغییر].
Page X, Lines XX–XX / Section X.X.
این قالب نقطه شروع است، نه متنی که برای تمام کامنتها بهصورت مکانیکی کپی شود.
اگر با نظر داور موافق نباشیم چه کنیم؟
پاسخ حرفهای به داور به معنی پذیرفتن بدون قیدوشرط تمام پیشنهادها نیست.
گاهی نویسنده دلایل علمی معتبری برای انجامندادن یک تغییر دارد. در چنین شرایطی مهمترین مسئله نحوه استدلال است. پاسخی مانند We disagree with the reviewer. بهتنهایی مناسب نیست.
بهتر است ابتدا نگرانی داور به رسمیت شناخته شود، سپس دلیل علمی تصمیم نویسندگان توضیح داده شود و در صورت امکان با شواهد، منابع یا محدودیتهای طراحی پژوهش پشتیبانی شود.
Response:
We appreciate the reviewer’s concern regarding [موضوع]. However, we have retained the current approach because [استدلال علمی]. To avoid ambiguity, we have clarified this rationale in the revised manuscript.
در بعضی موارد حتی اگر پیشنهاد داور اجرا نشود، میتوان متن مقاله را اصلاح کرد تا علت انتخاب روش فعلی روشنتر شود.
Revised Manuscript و Response to Reviewers باید چگونه هماهنگ باشند؟
یکی از مهمترین اصول Revision، هماهنگی میان آنچه در Response گفته میشود و آنچه واقعاً در Manuscript تغییر کرده است است.
اگر در Response نوشته شود Discussion has been revised accordingly. اما تغییر مرتبطی در Discussion دیده نشود، پاسخ ضعیف و غیرقابل ردیابی خواهد بود.
همین مسئله درباره Figures، Tables، Statistical Analysis، References و سایر بخشهای مقاله نیز صادق است.
در پایان Major Revision بهتر است این زنجیره برای تمام کامنتها قابل ردیابی باشد:
Reviewer Comment → Interpretation → Revision → Response
در صورت درخواست ژورنال، Track Changes و Clean Version نیز باید با همین مجموعه هماهنگ باشند. برای مشاهده ساختار پروژههای مشابه میتوانید بخش نمونههای واقعی Revision را ببینید.
اشتباهات رایج در Major Revision
قبل از Resubmission چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
- تمام Reviewer Comments پاسخ داده شدهاند.
- هیچ Comment یا زیرسؤال مهمی بدون پاسخ باقی نمانده است.
- هر تغییری که در Response ذکر شده واقعاً در Manuscript وجود دارد.
- شماره Page و Line در Response صحیح است.
- Methods، Results و Discussion پس از اصلاحات با یکدیگر سازگارند.
- Figures و Tables دوباره کنترل شدهاند.
- شمارهگذاری Figures، Tables و Equations صحیح است.
- References بعد از تغییرات بررسی شدهاند.
- نسخه Track Changes در صورت درخواست ژورنال آماده است.
- Clean Version تهیه شده است.
- نام و فرمت فایلها با دستورالعمل ژورنال هماهنگ است.
- Deadline ارسال مجدد دوباره بررسی شده است.
- نسخه نهایی یک بار مستقل از ابتدا تا انتها بازخوانی شده است.
هدف این مرحله ایجاد تغییرات جدید نیست؛ هدف پیدا کردن ناسازگاریها قبل از Resubmission است.

چه زمانی Major Revision به بررسی تخصصی بیشتری نیاز دارد؟
همه Major Revisionها یکسان نیستند. گاهی فقط چند Comment محدود وجود دارد و نویسنده میتواند بدون دشواری آنها را مدیریت کند. اما در بعضی پروژهها کامنتهای روششناختی، آماری، Discussion، Figures و Response Letter همزمان باید اصلاح شوند.
در چنین شرایطی، مسئله اصلی تعداد کامنتها نیست؛ وابستگی آنها به یکدیگر و هماهنگی بین اصلاحات مقاله و پاسخها است.
Major Revision دریافت کردهاید؟
میتوانید Decision Letter، Reviewer Comments و Manuscript را برای بررسی اولیه ارسال کنید تا ابتدا دامنه واقعی Revision، نوع اصلاحات و فایلهای موردنیاز مشخص شود.
سوالات متداول درباره Major Revision
آیا Major Revision یعنی مقاله رد شده است؟
خیر. Major Revision با Reject متفاوت است و ژورنال امکان ارسال نسخه اصلاحشده را فراهم کرده است. با این حال، پذیرش نهایی همچنان به ارزیابی نسخه اصلاحشده بستگی دارد.
برای Major Revision چقدر زمان داریم؟
Deadline توسط ژورنال تعیین میشود و بین مجلات متفاوت است. تاریخ دقیق را باید در Decision Letter یا سامانه Submission بررسی کرد. اگر زمان کافی نیست، در برخی ژورنالها امکان درخواست تمدید وجود دارد.
آیا باید به تمام کامنتهای داور پاسخ داد؟
بهتر است هیچ Reviewer Comment بدون پاسخ باقی نماند. حتی اگر پیشنهادی اجرا نمیشود، لازم است دلیل علمی یا اجرایی آن بهصورت روشن و محترمانه توضیح داده شود.
اگر یک Comment چند سؤال داشته باشد چه کنیم؟
بهتر است هر بخش از Comment جداگانه شناسایی و پاسخ داده شود تا هیچ درخواست یا نگرانی داور نادیده نماند.
اگر با یکی از کامنتهای داور موافق نباشیم چه کنیم؟
میتوان با نظر داور مخالفت کرد، اما پاسخ باید مبتنی بر استدلال علمی، شواهد و توضیح روشن باشد؛ نه پاسخ دفاعی یا شخصی.
تفاوت Response to Reviewers و Revised Manuscript چیست؟
Response to Reviewers توضیح میدهد چگونه به هر Comment رسیدگی شده است. Revised Manuscript نسخهای از مقاله است که اصلاحات واقعی در آن اعمال شدهاند. این دو باید کاملاً با یکدیگر هماهنگ باشند.
آیا بعد از Major Revision پذیرش مقاله تضمین میشود؟
خیر. Major Revision به معنی فرصت برای اصلاح و ارزیابی مجدد است، نه تضمین پذیرش. تصمیم نهایی در اختیار سردبیر و فرایند داوری ژورنال است.



4 replies on “Major Revision چیست و بعد از دریافت آن چه باید کرد؟”
[…] Major Revision احتمال نیاز به فایلهای تکمیلی بیشتر است. ممکن است […]
[…] بازنگریشده را باز گذاشته است. این تصمیم معمولاً از Major Revision سختتر است، اما لزوماً به معنی پایان کامل مسیر مقاله […]
[…] یک مرجع یا توضیح بیشتر درباره یک روش. اما در یک Major Revision ممکن است بخشهایی از روش تحقیق بازنویسی شوند، […]
[…] Decision Letter گفته میشود. اگر تصمیم ژورنال Minor Revision یا Major Revision باشد، نویسندگان Commentهای Editor و Reviewers را بررسی میکنند، […]